Foto bij het artikel Arbeidsrecht in het mkb: wat een werkgever moet regelen van contract tot ontslag
Foto van FilipFilipovic op Pixabay

Arbeidsrecht

Arbeidsrecht in het mkb: wat een werkgever moet regelen van contract tot ontslag

Wat een Nederlandse mkb-werkgever moet weten over flexibele contracten, ziekte, ontslagroutes, de vaststellingsovereenkomst en de transitievergoeding, met rekenvoorbeeld en bedragen voor 2026.

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Redactie Juridisch.

Wat je moet weten

  • De transitievergoeding bedraagt een derde van het maandsalaris per dienstjaar, naar evenredigheid voor een deel van een jaar. Per 1 januari 2026 is het maximum € 102.000 bruto, of één bruto jaarsalaris als dat hoger is (artikel 7:673 BW, Rijksoverheid).
  • UWV beoordeelt ontslag om bedrijfseconomische redenen en ontslag na twee jaar arbeidsongeschiktheid. De kantonrechter beslist over alle andere gronden, zoals disfunctioneren en een verstoorde arbeidsverhouding (UWV).
  • Een zieke werknemer mag je in de eerste twee jaar van de ziekte niet ontslaan, met uitzonderingen (artikel 7:670 BW). Dezelfde bepaling kent opzegverboden bij zwangerschap, bevallingsverlof en ondernemingsraadlidmaatschap.
  • Een vaststellingsovereenkomst moet schriftelijk zijn. De werknemer kan haar veertien dagen lang zonder reden ontbinden. Staat dat recht niet in de overeenkomst, dan duurt de termijn drie weken (artikel 7:670b BW).
  • Bij ziekte betaal je maximaal 104 weken 70 procent van het loon door, de eerste 52 weken minstens het minimumloon (artikel 7:629 BW).
  • Een vast contract ontstaat bij meer dan drie opvolgende tijdelijke contracten, of als die contracten samen langer dan 36 maanden duren, steeds met tussenpozen van ten hoogste zes maanden (artikel 7:668a BW).

Contract en flexibele arbeid

De basis van een arbeidsovereenkomst en de verplichte afspraken staan in het artikel over het opstellen van een arbeidsovereenkomst. Voor de einddatum en flexibele contracten zijn de volgende regels uit Boek 7 BW het belangrijkst.

Tijdelijke contracten. De ketenregeling in artikel 7:668a telt een nieuw contract mee als het binnen zes maanden op het vorige volgt. Het vierde contract geldt als vast, en ook het contract waarmee je over de 36 maanden gaat. Een cao kan voor bepaalde functies de periode verlengen tot 48 maanden en het aantal contracten verhogen tot zes. Lees dus eerst of er een cao geldt.

Aanzegging. Duurt een tijdelijk contract met een vaste einddatum zes maanden of langer, dan meld je uiterlijk een maand vooraf schriftelijk of je het voortzet en onder welke voorwaarden (artikel 7:668). Doe je dat niet, dan betaal je een vergoeding van één maandloon. Bij te late aanzegging is de vergoeding evenredig.

Oproepkrachten. Een oproep moet minstens vier dagen vooraf schriftelijk of elektronisch zijn gedaan, anders hoeft de werknemer niet te komen. Een cao mag die termijn bekorten tot niet minder dan 24 uur. Trek je een oproep binnen die termijn in, dan betaal je het loon van de oproep. Na twaalf maanden doe je binnen een maand een aanbod voor een vaste arbeidsomvang, minstens gelijk aan het gemiddelde van die twaalf maanden (artikel 7:628a). Alleen in de eerste zes maanden mag je schriftelijk afspreken dat je geen loon betaalt over uren die niet gewerkt zijn (artikel 7:628 lid 5). Een cao kan die periode verlengen voor functies met incidenteel werk zonder vaste omvang.

Opzegtermijn voor de werkgever. Bij opzegging geldt een termijn van één maand als de arbeidsovereenkomst korter dan vijf jaar heeft geduurd, twee maanden bij vijf tot tien jaar, drie maanden bij tien tot vijftien jaar en vier maanden bij vijftien jaar of langer. De werknemer heeft één maand. Opzeggen gaat tegen het einde van de maand (artikel 7:672). Proeftijd en opzegtermijn komen uitgebreid aan bod in het artikel over proeftijd en opzegtermijn.

Cao en ziekte tijdens het dienstverband

Een cao is bindend voor jou als je zelf een ondernemings-cao hebt afgesloten, als je lid bent van de werkgeversorganisatie die de cao sloot, of als de cao voor jouw bedrijfstak algemeen verbindend is verklaard. In dat laatste geval geldt hij automatisch voor alle werkgevers in de bedrijfstak. Op de cao-website van het ministerie van Sociale Zaken zie je of en voor welke periode dat zo is (Rijksoverheid). Controleer de cao ook voor opzegverboden en opzegtermijnen. UWV meldt dat een cao andere regels kan bevatten dan het wettelijke opzegverbod.

Bij ziekte houdt de werknemer recht op 70 procent van het loon over maximaal 104 weken, voor zover het loon niet hoger is dan het maximumdagloon (artikel 7:629). In de eerste 52 weken is het minimumloon de ondergrens. Het recht vervalt voor de tijd dat de werknemer zonder deugdelijke grond passende arbeid weigert of niet meewerkt aan het plan van aanpak. Doe je als werkgever te weinig aan re-integratie, dan kan UWV na twee jaar een loonsanctie opleggen van maximaal een jaar extra loondoorbetaling. Tijdens die periode mag je de werknemer niet ontslaan (UWV). De stappen uit de Wet verbetering poortwachter staan in het artikel over ziekte en re-integratie.

Ontslag: welke route?

Artikel 7:669 BW noemt de redelijke gronden. De route hangt af van de grond. Bij elke grond moet herplaatsing in een andere passende functie, eventueel met scholing, niet mogelijk zijn of niet in de rede liggen.

Grond / Route

Bedrijfseconomisch: arbeidsplaatsen vervallen, bezien over minstens 26 weken
UWV (of een door de cao aangewezen commissie)
Ziekte van twee jaar of langer zonder herstel binnen 26 weken
UWV
Regelmatig ziekteverzuim met onaanvaardbare gevolgen, disfunctioneren, verwijtbaar handelen, gewetensbezwaar, verstoorde arbeidsverhouding, andere omstandigheden
Kantonrechter
Combinatie van gronden (cumulatiegrond)
Kantonrechter

Basis: artikelen 7:669, 7:671a en 7:671b BW. Een overzicht per route staat bij Rijksoverheid en Rechtspraak.

Enkele punten uit de wet:

  • Voor disfunctioneren moet je de werknemer tijdig hebben gewaarschuwd en voldoende gelegenheid hebben gegeven om te verbeteren (art. 7:669 lid 3 sub d). Redactionele suggestie: leg gesprekken over functioneren schriftelijk vast en spreek verbeterpunten en data af.
  • Voor ontbinding wegens regelmatig ziekteverzuim heb je een deskundigenverklaring nodig. Zonder die verklaring wijst de kantonrechter het verzoek af, tenzij het overleggen ervan redelijkerwijs niet van jou gevergd kan worden (art. 7:671b lid 4).
  • Zegt de werkgever met toestemming van UWV op, dan mag de behandeltijd bij UWV van de opzegtermijn af, maar er blijft minstens een maand over (art. 7:672 lid 6).
  • Bij ontbinding door de kantonrechter eindigt de overeenkomst op het moment waarop regulier opzeggen zou zijn geëindigd, minus de procedureduur, met een minimum van een maand (art. 7:671b lid 9).
  • Bij de cumulatiegrond kan de kantonrechter naast de transitievergoeding een extra vergoeding toekennen van ten hoogste de helft ervan (art. 7:671b lid 8).

De vaststellingsovereenkomst

Als jij en de werknemer samen afspreken dat het dienstverband eindigt, leg je dat vast in een vaststellingsovereenkomst. Dat moet schriftelijk (artikel 7:670b). De werknemer kan binnen veertien dagen na het tot stand komen schriftelijk en zonder opgave van redenen ontbinden. Vermeld je dat recht niet, dan duurt de termijn drie weken. Komen partijen binnen zes maanden na een ontbinding opnieuw een beëindigingsovereenkomst overeen, dan geldt het ontbindingsrecht niet. Een beding dat dit recht beperkt, is nietig. Volgens UWV krijgt de werknemer na het ondertekenen van een vaststellingsovereenkomst geen transitievergoeding, al kunnen partijen een andere ontslagvergoeding afspreken (UWV). Zegt de werkgever op en stemt de werknemer daar schriftelijk mee in, dan bestaat wel recht op een transitievergoeding (UWV).

Voor de werknemer telt ook de WW. UWV schrijft dat de werknemer meestal recht op WW heeft als werkgever en werknemer samen besluiten dat het dienstverband stopt, mits de overeenkomst vermeldt dat de werkgever het voorstel deed en dat de werknemer niets verkeerd deed. Is de opzegtermijn te kort afgesproken, dan rekent UWV met de wettelijke termijn (UWV). Bij ontslag tijdens ziekte heeft de werknemer meestal geen recht op een uitkering (UWV). Redactionele suggestie: laat een vaststellingsovereenkomst nakijken door een arbeidsjurist voordat je tekent, zeker als de werknemer ziek is.

Rekenvoorbeeld: einde van een vast contract na ruim zes jaar

Aanname: een werknemer is 6 jaar en 5 maanden in dienst, met een bruto maandsalaris van € 3.000 (inclusief de loonbestanddelen die voor de berekening meetellen). Het is een rekenvoorbeeld, geen casus. De werkgever beëindigt de overeenkomst en de transitievergoeding is verschuldigd, bijvoorbeeld bij ontbinding wegens disfunctioneren.

  1. Volle dienstjaren6 × (€ 3.000 : 3) = € 6.000.
  2. Resterende 5 maanden5 × (€ 3.000 : 3 : 12) = 5 × € 83,33 = € 416,67.
  3. Transitievergoeding€ 6.416,67 bruto. Het is ver onder het maximum van € 102.000.
  4. Opzegtermijn voor de werkgevertwee maanden, omdat de overeenkomst vijf tot tien jaar duurde.
  5. Cumulatiegrondheeft de kantonrechter de overeenkomst om een combinatie van gronden ontbonden, dan kan een extra vergoeding van ten hoogste € 3.208,33 volgen, de helft van de transitievergoeding.

De Rijksoverheid rekent voor een gedeeltelijk jaar met dezelfde formule: salaris over het resterende deel van de overeenkomst gedeeld door het maandsalaris, maal een derde van het maandsalaris gedeeld door twaalf. Vakantiebijslag, een twaalfde deel van een vaste eindejaarsuitkering, ploegentoeslag en overwerkvergoeding tellen daarbij mee. Ook als je een tijdelijk contract niet voortzet, kan een transitievergoeding verschuldigd zijn (art. 7:673 lid 1). Kosten van scholing of begeleiding naar ander werk mag je onder voorwaarden verrekenen. Na twee jaar arbeidsongeschiktheid of bij een klein bedrijf dat stopt wegens overlijden of pensioen van de werkgever kun je compensatie van UWV krijgen (UWV). Het maximum wordt elk jaar op 1 januari aangepast (artikel 7:673 lid 3). Gebruik voor jouw situatie de rekenhulp van de Rijksoverheid en raadpleeg bij twijfel een arbeidsjurist.

Bronnen

Meer uit Arbeidsrecht