Foto bij het artikel Winst belasten: inkomstenbelasting als zzp'er of vennootschapsbelasting in een bv
Foto van F1Digitals op Pixabay

Belasting

Winst belasten: inkomstenbelasting als zzp'er of vennootschapsbelasting in een bv

Hoe winst wordt belast in een eenmanszaak (urencriterium, aftrekposten, Zvw) en in een bv (vpb, dga-loon, dividend), met een rekenvoorbeeld op basis van de tarieven van 2026.

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Redactie Fiscaal.

Wat je moet weten over de belasting op je winst

Dit artikel beschrijft Nederlandse belastingregels (Wet IB 2001 en Wet Vpb 1969). Alle bedragen en percentages gelden voor belastingjaar 2026, tenzij een ander jaar staat vermeld.

  • In een eenmanszaak betaal je inkomstenbelasting (IB) over je winst in box 1. In een bv betaalt de bv vennootschapsbelasting (vpb) en betaal jij als aandeelhouder en werknemer apart belasting over loon en dividend.
  • Voor 2026 zijn de belangrijkste IB-cijferszelfstandigenaftrek € 1.200, startersaftrek € 2.123 extra, mkb-winstvrijstelling 12,7% en een Zvw-bijdrage van 4,85% tot een maximum bijdrage-inkomen van € 79.409.
  • De zelfstandigenaftrek vraagt 1.225 uur werk per kalenderjaar. Was je de afgelopen vijf jaar elk jaar ondernemer, dan moet je ook grotendeels je werktijd in het bedrijf steken.
  • De vpb is in 2026 19% over de eerste € 200.000 belastbaar bedrag en 25,8% daarboven. Aangifte over een boekjaar dat gelijk is aan het kalenderjaar doe je voor 1 juni van het jaar erna.
  • Werk je in je eigen bv en heb je 5% of meer van de aandelen, dan geldt in 2026 een gebruikelijk loon van minimaal € 58.000.
  • Een bv is niet vanzelf goedkoper. In het rekenvoorbeeld hieronder is de totale belasting bij € 80.000 winst en volledige uitkering hoger dan in de eenmanszaak; het voordeel zit in uitstel van dividend.

De juridische kant van de keuze staat in rechtsvormen vergelijken. Voor btw en loonheffingen: belastingen voor ondernemers. Alle bedragen op deze pagina gelden voor 2026, tenzij een jaar staat vermeld.

Eenmanszaak: inkomstenbelasting over de winst

Ondernemer voor de IB is de belastingplichtige voor wiens rekening een onderneming wordt gedreven en die daarvoor rechtstreeks wordt verbonden (art. 3.4 Wet IB 2001). Je winst is je omzet min inkoop en zakelijke kosten. Daarna trek je de ondernemersaftrek af en de mkb-winstvrijstelling, en pas je de tarieven toe.

Het urencriterium

Het urencriterium staat in artikel 3.6 Wet IB 2001. Je moet in het kalenderjaar ten minste 1.225 uur besteden aan werkzaamheden voor je onderneming. Daarnaast geldt een van twee voorwaarden: je besteedt grotendeels je totale werktijd aan je ondernemingen, of je was in één of meer van de vijf voorgaande kalenderjaren geen ondernemer.

De Belastingdienst voegt toe:

  • De 1.225 uur worden niet naar rato verlaagd. Begin je op 1 juli, dan heb je die uren toch nodig in de zes maanden.
  • Offertes maken, administratie en het bouwen van je website tellen mee. Uren waarop je alleen beschikbaar bent, tellen niet.
  • Niet-gewerkte uren tijdens zwangerschap tellen tot in totaal 16 weken mee.
  • Bewaar bewijs, zoals je agenda, offertes, urenstaten en facturen.

Aftrekposten en tarieven

Onderdeel2026Voorwaarde
Zelfstandigenaftrek€ 1.200 (2025: € 2.470; 2027: € 900 volgens KVK)urencriterium; maximaal gelijk aan de winst, behalve bij startersaftrek
Startersaftrek€ 2.123 extrain één of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer en de zelfstandigenaftrek hooguit twee keer gebruikt; volgens KVK het laatste jaar
Mkb-winstvrijstelling12,7% van de winst na ondernemersaftrekgeen urencriterium nodig
Box 1 tot € 38.88335,75%onder de AOW-leeftijd
Box 1 van € 38.883 tot € 78.42637,56%
Box 1 boven € 78.42649,50%

Bronnen: Belastingdienst, KVK en art. 3.76 en 3.79a Wet IB 2001. Is je winst te laag om de zelfstandigenaftrek te gebruiken, dan blijft het ongebruikte deel liggen. Je kunt het in de negen volgende jaren verrekenen in jaren waarin je winst hoger is. Op de aftrekposten voor ondernemers geldt in 2026 een beperking: het belastingvoordeel wordt berekend tegen 37,56%, ook als je in het hoogste tarief zit (art. 2.10 lid 2 Wet IB 2001).

Zvw-bijdrage, voorlopige aanslag en aangifte

Naast de IB betaal je een inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet: 4,85% in 2026, met een maximum bijdrage-inkomen van € 79.409. De Belastingdienst legt die bijdrage op via een (voorlopige) aanslag (Belastingdienst).

Met een voorlopige aanslag betaal je tijdens het jaar maandelijks een voorschot op de belasting. Je kunt die zelf aanvragen. De aangifte doe je volgens KVK tussen 1 maart en 1 mei van het jaar erna; voor 2026 noemt de KVK-kalender 1 mei 2027 als uiterste datum. Tot 1 mei kun je uitstel aanvragen. Redactionele suggestie: zet maandelijks een deel van je winst apart voor IB en Zvw. Een algemeen geldend percentage valt niet te geven; reken het uit op je eigen winst.

Bv: vennootschapsbelasting

De tarieftabel staat in artikel 22 Wet Vpb 1969: 19% over een belastbaar bedrag tot € 200.000 en 25,8% over het deel daarboven. KVK bevestigt dat deze tarieven in 2026 gelijk zijn aan die van 2025.

OnderwerpRegel
AangifteBoekjaar gelijk aan kalenderjaar: voor 1 juni van het jaar erna (de KVK-kalender noemt 31 mei 2027 voor boekjaar 2026). Gebroken boekjaar: binnen vijf maanden na afloop.
UitstelStandaard vijf maanden; bij een kalenderjaarboekjaar vraag je dat tussen 1 maart en 1 juni online aan en loopt het tot 1 november. Voor een ander boekjaar of langer uitstel gebruik je het formulier.
Voorlopige aanslagEen schatting op basis van eerdere jaren, te wijzigen als je andere winst verwacht, te betalen in maximaal elf maandelijkse termijnen.

Bronnen: Belastingdienst, aangifte vpb, uitstel en KVK, vpb. Hoe je de bv opricht en wanneer je als bestuurder aansprakelijk bent, staat in bv oprichten en besturen.

Loon en dividend voor de dga

Ben je directeur-grootaandeelhouder (dga), dan krijg je twee soorten inkomen uit je bv.

Loon. Heb je een aanmerkelijk belang (ten minste 5% van het geplaatste kapitaal, art. 4.6 Wet IB 2001) en werk je in de bv, dan moet je een gebruikelijk loon krijgen. Dat is het hoogste van drie bedragen: het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het loon van de best betaalde werknemer in de bv of een verbonden bv, en € 58.000 in 2026 (2025: € 56.000). Is het gebruikelijk loon aantoonbaar € 5.000 of lager, dan geef je het werkelijk ontvangen loon aan. Dit staat op de Belastingdienst-pagina over loon en aanmerkelijk belang.

Dividend. Keert de bv dividend uit, dan houdt zij 15% dividendbelasting in. Over het dividend betaal je zelf box 2: 24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven (art. 2.12 Wet IB 2001). De ingehouden dividendbelasting wordt verrekend (KVK). Een uitkering heeft volgens art. 2:216 BW pas gevolg na goedkeuring van het bestuur, dat die alleen weigert als het weet of redelijkerwijs behoort te voorzien dat de bv daarna haar opeisbare schulden niet kan blijven betalen.

Rekenvoorbeeld: € 80.000 winst, twee rechtsvormen

Dit is een rekenvoorbeeld van de redactie met de wettelijke tarieven van 2026, geen praktijkgeval. Aannames: de ondernemer is jonger dan de AOW-leeftijd, haalt het urencriterium, is geen starter, heeft geen ander inkomen en geen aftrekposten voor privé. De heffingskortingen, de Zvw-bijdrage en werkgeverslasten zijn niet meegerekend.

Eenmanszaak. Winst € 80.000 − zelfstandigenaftrek € 1.200 = € 78.800. De mkb-winstvrijstelling is 12,7% daarvan, ongeveer € 10.008. Belastbaar inkomen: € 68.792. Belasting en premies: 35,75% over € 38.883 (€ 13.901) plus 37,56% over € 29.909 (€ 11.234), plus € 188 door de beperking van het voordeel van de aftrekposten. Totaal ongeveer € 25.322.

Bv, dga neemt het minimumloon. De bv betaalt € 58.000 loon en houdt € 22.000 winst over. Loonheffing en premies over het loon: ongeveer € 21.081. Vpb: 19% van € 22.000 = € 4.180. Er blijft € 17.820 in de bv.

VariantBelasting totaalNetto bij de eigenaarIn de bv
Eenmanszaakca. € 25.322ca. € 54.678n.v.t.
Bv, alles uitkeren (box 2: € 4.366)ca. € 29.627ca. € 50.373€ 0
Bv, dividend laten staanca. € 25.261ca. € 36.919€ 17.820

Wat dit laat zien: bij deze winst is de bv zonder uitkering ongeveer even duur als de eenmanszaak, maar het geld zit dan nog in de bv en wordt bij uitkering alsnog belast. Bij volledige uitkering komt de bv hoger uit. Bij een winst van € 30.000 kan de bv een loon van € 58.000 niet dragen; dan moet je aantonen dat een lager loon gebruikelijk is (Belastingdienst). Eigen administratiekosten van een bv komen daar nog bij.

Redactionele suggestie: laat een fiscaal adviseur dit met jouw cijfers doorrekenen, inclusief heffingskortingen, pensioen, de Zvw en de kosten van boekhouding, en maak pas dan de keuze.

Bronnen

Meer uit Belasting