
Ondernemingsrecht
Bv oprichten en besturen: notaris, kosten en persoonlijke aansprakelijkheid
Hoe een bv via de notaris ontstaat, wie waarover beslist, wat het kost en wanneer een bestuurder privé aansprakelijk is, met wetsartikelen en Hoge Raad-rechtspraak.
Wat je moet weten voordat je een bv start
Dit artikel beschrijft Nederlands recht: Boek 2 en 6 van het Burgerlijk Wetboek (BW), de Invorderingswet 1990 en de Wet IB 2001. Bedragen gelden voor 2026.
- Een bv ontstaat bij notariële akte, die iedere oprichter tekent (art. 2:175 lid 2 BW). De notaris schrijft de bv, de bestuurders en de uiteindelijk belanghebbenden (UBO's) in bij KVK (Ondernemersplein).
- Een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor wat namens de bv gebeurt (art. 2:175 lid 1 BW). Een bestuurder kan dat wel zijn, op aparte gronden: de artikelen 2:9, 2:216, 2:248 en 6:162 BW en artikel 36 van de Invorderingswet 1990.
- Eenmalig betaal je gemiddeld € 500 tot € 1.500 aan de notaris en een inschrijfvergoeding van € 85,15 aan KVK. Een startkapitaal van minimaal 1 eurocent is genoeg.
- Kun je loonheffingen of btw niet op tijd betalen, meld dat dan binnen twee weken nadat de belastingen op aangifte betaald hadden moeten zijn bij de Belastingdienst. Een melding die niet tijdig of volledig is, is niet rechtsgeldig.
- Werk je zelf in je bv en heb je een aanmerkelijk belang (5% of meer van het geplaatste kapitaal, art. 4.6 Wet IB 2001), dan geldt voor 2026 een gebruikelijk loon van minimaal € 58.000, tenzij je aannemelijk maakt dat een lager loon gebruikelijk is.
- Wie namens een bv handelt vóór de oprichting, is persoonlijk gebonden totdat de bv de afspraak na haar oprichting bekrachtigt (art. 2:203 lid 2 BW).
De vergelijking met andere rechtsvormen staat in rechtsvormen vergelijken.
Belangrijkste punten uit de bronnen
- De eenmalige inschrijfvergoeding van KVK is € 85,15 (KVK-pagina, bijgewerkt op 11 juni 2026).
- Het gebruikelijk loon van een werkende aanmerkelijkbelanghouder is minimaal € 58.000 in 2026. In 2024 en 2025 was dat € 56.000.
- Een melding van betalingsonmacht moet binnen twee weken nadat de belastingen op aangifte betaald hadden moeten zijn. De Belastingdienst beoordeelt de melding binnen twee maanden. Een melding die niet tijdig of volledig is, is niet rechtsgeldig.
- Wie meer dan een kwart van de aandelen heeft, schrijf je in als UBO. Wijzigingen geef je binnen 7 dagen door.
- Volgens Ondernemersplein kan een bestuurder na vijf jaar niet meer aansprakelijk worden gesteld voor schade (verjaring).
Oprichting stap voor stap
- Leg de basis vast.Bepaal wie bestuurder wordt, wie aandeelhouder en hoeveel aandelen van welke soort worden uitgegeven. Nederlands recht kent aandelen met winst- en stemrecht, aandelen met alleen winstrecht en aandelen met alleen stemrecht (Ondernemersplein).
- Laat de notaris de akte opmaken.De akte bevat de statuten. Dat kan fysiek of digitaal (Ondernemersplein).
- Tekenen.De akte wordt getekend door iedere oprichter en door ieder die blijkens de akte aandelen neemt (art. 2:175 lid 2 BW).
- Inschrijving.De notaris schrijft de bv en de bestuurders in bij KVK. Daarna krijg je bericht van de Belastingdienst, meestal met een btw-identificatienummer en een omzetbelastingnummer (KVK).
- UBO-registratie.Volgens KVK is UBO wie meer dan 25% van de aandelen of van de stemmen houdt, of recht heeft op meer dan 25% van de winst, of anders beslissende feitelijke zeggenschap heeft. Valt niemand daaronder, dan worden de statutair bestuurders ingeschreven. Wijzigingen moet je volgens KVK binnen 7 dagen nadat ze geldig geworden zijn doorgeven in een UBO-opgave.
- Registers en jaarstukken.Het bestuur houdt een aandeelhoudersregister bij (art. 2:194 BW). Het bestuur maakt binnen vijf maanden na afloop van het boekjaar de jaarrekening op; de algemene vergadering kan die termijn bij bijzondere omstandigheden met ten hoogste vijf maanden verlengen (art. 2:210 BW). Deponeren bij het handelsregister moet binnen acht dagen na vaststelling en uiterlijk twaalf maanden na afloop van het boekjaar (art. 2:394 BW).
Wie beslist wat in de bv
Een bv heeft aandeelhouders (eigenaren), een algemene vergadering (hun besluitorgaan) en een bestuur. Eén persoon kan alle rollen vervullen. Houd ze toch uit elkaar, want de aansprakelijkheid hangt aan de rol van bestuurder, niet aan het aandeelhouderschap.
| Orgaan of persoon | Bevoegdheid | Wettelijke basis |
|---|---|---|
| Bestuur | Bestuurt de bv. Elke bestuurder kan de bv vertegenwoordigen, tenzij de statuten bepalen dat dit alleen met medewerking van een of meer anderen mag. Voor zover de wet niet anders bepaalt, is de vertegenwoordigingsbevoegdheid onbeperkt en onvoorwaardelijk. | art. 2:239 en 2:240 BW |
| Algemene vergadering | Bestemt de winst en stelt uitkeringen vast, voor zover het eigen vermogen groter is dan de verplichte reserves. | art. 2:216 lid 1 BW |
| Bestuur bij uitkeringen | Een uitkeringsbesluit heeft pas gevolg na goedkeuring van het bestuur. Het bestuur weigert de goedkeuring alleen als het weet of redelijkerwijs behoort te voorzien dat de bv na de uitkering haar opeisbare schulden niet kan blijven betalen. | art. 2:216 lid 2 BW |
| Aandeelhouder die verkoopt | Moet de aandelen eerst aanbieden aan de medeaandeelhouders, tenzij de statuten anders bepalen. | art. 2:195 BW |
Over de aandelensoorten: de statuten kunnen aandelen zonder stemrecht toestaan (art. 2:228 lid 5 BW) en aandelen met beperkt of geen recht op winst (art. 2:216 lid 7 BW). Aandelen zonder stemrecht mogen niet geheel van winstrecht worden uitgesloten. Laat de notaris deze keuzes toelichten voordat je tekent.
Wat een bv kost
| Post | Bedrag | Bron en stand |
|---|---|---|
| Notaris voor de oprichting | gemiddeld € 500 tot € 1.500 | Ondernemersplein |
| Inschrijfvergoeding KVK | € 85,15, eenmalig | KVK, pagina bijgewerkt op 11 juni 2026. De inschrijfvergoeding wordt jaarlijks aangepast. |
| Startkapitaal | minimaal 1 eurocent | Ondernemersplein |
| Gebruikelijk loon dga | minimaal € 58.000 in 2026 (2024 en 2025: € 56.000) | Belastingdienst |
| Boekhouding en jaarrekening | verschilt per kantoor en per omvang | vraag offertes |
De ondergrens van het gebruikelijk loon was € 56.000 in 2024, € 56.000 in 2025 en is € 58.000 in 2026 (Belastingdienst). De tabel hieronder zet de drie jaren naast elkaar.
Ondergrens gebruikelijk loon (euro per jaar)
- 2024 €56.000
- 2025 €56.000
- 2026 €58.000
Gebruikelijk loon: ondergrens per jaar, 2024 tot 2026. Ondergrens van het gebruikelijk loon voor een werkende aanmerkelijkbelanghouder, per kalenderjaar. Bron: Belastingdienst, Loon en aanmerkelijk belang.
Het gebruikelijk loon is het hoogste van drie bedragen: het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het loon van de best betaalde werknemer in de bv of een verbonden bv, en de ondergrens van € 58.000. Is het gebruikelijk dat anderen in de meest vergelijkbare werkzaamheden een lager loon krijgen en maak je dat aannemelijk, dan stelt de Belastingdienst het loon op dat lagere bedrag. Is het gebruikelijk loon aantoonbaar € 5.000 of lager, dan geef je het werkelijk ontvangen loon aan. Die grens geldt voor al je werk in bv's waarin je een aanmerkelijk belang hebt (Belastingdienst). Wat dit voor je belasting betekent, staat in inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting vergeleken.
Redactionele suggestie: vraag minstens twee notarissen om een offerte en laat vastleggen wat daarin zit (akte, UBO-opgave, identificatie, KVK-inschrijving). KVK noemt alleen een gemiddelde range, geen vast tarief.
Wanneer ben je persoonlijk aansprakelijk?
De bv is zelf schuldenaar en een bestuurder is volgens Ondernemersplein in de meeste gevallen niet persoonlijk aansprakelijk voor de handelingen van de bv. Toch noemt de wet meerdere wegen waarlangs een bestuurder privé kan worden aangesproken.
| Grond | Kern | Wie vordert |
|---|---|---|
| Art. 2:9 BW | Elke bestuurder moet zijn taak behoorlijk vervullen en is verantwoordelijk voor de algemene gang van zaken. Bij onbehoorlijk bestuur is hij voor het geheel aansprakelijk, tenzij hem geen ernstig verwijt kan worden gemaakt en hij niet nalatig was in het afwenden van de gevolgen. | de bv |
| Art. 2:248 BW | Bij faillissement is iedere bestuurder hoofdelijk aansprakelijk voor het tekort als het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en dat aannemelijk een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Alleen de laatste drie jaar vóór het faillissement tellen mee. | de curator |
| Art. 36 Invorderingswet 1990 | Voor onbetaalde loonbelasting, omzetbelasting en enkele andere belastingen kan de ontvanger bestuurders aanspreken. | de Belastingdienst |
| Art. 2:216 lid 3 BW | Keert de bv uit terwijl bestuurders wisten of moesten voorzien dat zij daarna haar opeisbare schulden niet kan betalen, dan zijn zij hoofdelijk gehouden het tekort aan te zuiveren. | de bv |
| Art. 6:162 BW | Onrechtmatige daad tegenover een schuldeiser, bij een voldoende ernstig persoonlijk verwijt. | de schuldeiser |
| Art. 2:203 BW | Handelen namens een bv in oprichting, zie hieronder. | de wederpartij |
Het faillissement: een omgekeerd bewijsvermoeden
Bij artikel 2:248 BW rust een zwaar vermoeden op het bestuur. Heeft het bestuur de administratieplicht (art. 2:10) of de deponeringsplicht (art. 2:394) niet nageleefd, dan geldt de taakvervulling als onbehoorlijk en wordt vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Een onbelangrijk verzuim telt niet mee. De bestuurder kan zich vrijpleiten door te bewijzen dat de onbehoorlijke taakvervulling hem niet te wijten is en dat hij niet nalatig was in het afwenden van de gevolgen. De rechter kan het bedrag matigen als het bovenmatig lijkt (art. 2:248 lid 4 BW).
Hoe lang kan een bestuurder aangesproken worden?
Na vijf jaar kan een persoon of organisatie een bestuurder niet meer aansprakelijk stellen voor schade (verjaring), zo schrijft Ondernemersplein (gecontroleerd op 25 maart 2026). Die termijn loopt vanaf het moment dat de persoon of organisatie wist van de schade en wie daarvoor aansprakelijk is. Of een vordering in jouw situatie is verjaard, laat je beoordelen.
Betalingsonmacht bij de Belastingdienst
Artikel 36 Invorderingswet 1990 verplicht de bv om onverwijld schriftelijk te melden dat zij loonbelasting, omzetbelasting of een andere genoemde belasting niet kan betalen. Elke bestuurder mag die melding doen. Meldt de bv op juiste wijze, dan is een bestuurder alleen aansprakelijk als aannemelijk is dat de niet-betaling het gevolg is van aan hem te wijten kennelijk onbehoorlijk bestuur in de drie jaar voor de melding. Meldt zij niet of niet juist, dan wordt vermoed dat de niet-betaling aan de bestuurder te wijten is.
De Belastingdienst werkt dit uit: melden binnen twee weken nadat de belasting op aangifte betaald had moeten worden (formulier). De melding is geen verzoek om uitstel; de Belastingdienst beoordeelt de melding binnen twee maanden en stuurt daarover schriftelijk bericht. Over de eigen aangiftes lees je meer in belastingen voor ondernemers.
Vóór de inschrijving en bij privé meetekenen
Wie namens een op te richten bv handelt, is hoofdelijk gebonden totdat de bv de handeling na haar oprichting bekrachtigt (art. 2:203 lid 2 BW). Komt de bv haar verplichtingen na bekrachtiging niet na, dan blijven degenen die namens haar handelden aansprakelijk als zij wisten of redelijkerwijs konden weten dat de bv niet zou kunnen nakomen. Dat wordt vermoed als de bv binnen een jaar na oprichting failliet gaat (lid 3). Ook Ondernemersplein waarschuwt dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld voor het handelen van en namens de bv wanneer die wel bij de notaris is opgericht maar nog niet bij KVK is ingeschreven. Ook als de bv als "in oprichting" (i.o.) staat ingeschreven, blijft die aansprakelijkheid bestaan.
Staat een bestuurder privé borg voor een lening of tekent hij een verklaring van persoonlijke aansprakelijkheid, dan is hij ook zelf aansprakelijk als de bv niet betaalt (Ondernemersplein). Is hij samen met de bv hoofdelijk schuldenaar, dan mag de schuldeiser ieder van hen voor het geheel aanspreken (art. 6:7 BW). Wie meer betaalt dan zijn aandeel, kan het teveel verhalen op de medeschuldenaar (art. 6:10 BW). Lees voor ondertekening ook zakelijke contracten opstellen en beoordelen, vooral waar het gaat om wie mag tekenen.
Wat de Hoge Raad zegt, met twee zaken
Voor claims van schuldeisers op grond van onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) gelden twee uitspraken als uitgangspunt. Beide staan op rechtspraak.nl: Beklamel en Ontvanger/Roelofsen.
Beklamel (HR 6 oktober 1989, ECLI:NL:HR:1989:AB9521). Een verkoper leverde voeder voor ƒ 71.535 aan een bv, die niet betaalde en later failliet ging. De verkoper sprak de directeur en enig aandeelhouder aan. De Hoge Raad bevestigde de maatstaf: de directeur is aansprakelijk als hij bij het aangaan van de verplichting wist of redelijkerwijs behoorde te begrijpen dat de bv niet zou kunnen nakomen en geen verhaal zou bieden voor de schade. Het beroep van de verkoper werd verworpen.
Ontvanger/Roelofsen (HR 8 december 2006, ECLI:NL:HR:2006:AZ0758). Een directeur en enig aandeelhouder van twee bv's, die samen een fiscale eenheid voor de omzetbelasting vormden. In 1997 en 1998 kreeg die eenheid zeven naheffingsaanslagen van samen ƒ 2.021.297, die onbetaald bleven. Beide bv's gingen in 1998 failliet. De Ontvanger stelde de directeur persoonlijk aansprakelijk. De Hoge Raad overwoog dat een bestuurder die ervoor zorgt of toelaat dat de bv haar verplichtingen niet nakomt, jegens een schuldeiser alleen onrechtmatig handelt als hem een voldoende ernstig verwijt kan worden gemaakt, mede gelet op art. 2:9 BW. In ieder geval kan dat zo zijn als hij wist of moest begrijpen dat de bv niet zou betalen en geen verhaal zou bieden. Het hof had geoordeeld dat de Ontvanger onvoldoende feiten had gesteld om dat aan te nemen, en de Hoge Raad vond dat oordeel niet onjuist of onbegrijpelijk. Het cassatieberoep werd verworpen, zodat de directeur niet persoonlijk aansprakelijk was.
Samengevat uit beide arresten: niet iedere tegenvaller of fout maakt een bestuurder aansprakelijk. Het gaat om een voldoende ernstig persoonlijk verwijt, bijvoorbeeld omdat hij wist of had moeten begrijpen dat de bv niet zou kunnen betalen en geen verhaal zou bieden.
Zo beperk je het risico
Redactionele suggestie, geen wettelijke eis: zet vijf punten in je jaarplanning.
- Houd de administratie bij en bewaar die zeven jaar (art. 2:10 BW), want juist een gebrekkige administratie keert zich bij een faillissement tegen je.
- Maak de jaarrekening op tijd op en deponeer hem binnen de wettelijke termijn.
- Leg grote financiële besluiten vast, met de afwegingen die je maakte.
- Toets elke winstuitkering aan de vraag of de bv daarna haar schulden kan blijven betalen en laat de goedkeuring van het bestuur vastleggen.
- Meld betalingsonmacht bij loonheffingen of btw binnen twee weken, ook als je nog hoopt op betaling. De melding moet tijdig en volledig zijn.
Schakel een advocaat in bij een dreigend faillissement of een privégarantie. Deze tekst legt de regels uit en beoordeelt jouw situatie niet.
Methodologie
Bedragen en termijnen in dit artikel zijn gecontroleerd aan de hand van de teksten van KVK, de Belastingdienst en Ondernemersplein (oktober 2026). Ze zijn overgenomen zoals de bron ze noemt, zonder omrekening. De wetsartikelen zijn in deze ronde niet opnieuw op wetten.overheid.nl nagelopen, en het gemiddelde notarisbedrag is niet opnieuw bij een officiële bron gecontroleerd. Lees voor je situatie altijd de actuele tekst.
Zo citeer je dit artikel
Redactie Juridisch (2026), "Bv oprichten en besturen: notaris, kosten en persoonlijke aansprakelijkheid", Zakenwegwijzer, https://zakenwegwijzer.nl/ondernemingsrecht-voor-de-mkb-ondernemer-rechtsvormen-bestuur
Bronnen
- KVK: de besloten vennootschap (bv)
- Ondernemersplein: de besloten vennootschap (bv)
- Ondernemersplein: bestuurdersaansprakelijkheid en persoonlijke aansprakelijkheid
- Burgerlijk Wetboek Boek 2 op wetten.overheid.nl
- Burgerlijk Wetboek Boek 6 op wetten.overheid.nl
- Invorderingswet 1990 op wetten.overheid.nl
- KVK: inschrijfvergoeding
- KVK: wie zijn de UBO's van een bv
- Belastingdienst: melding van betalingsonmacht
- Belastingdienst: loon en aanmerkelijk belang (gebruikelijk loon)
- Rechtspraak: Hoge Raad 8 december 2006 (Ontvanger/Roelofsen)
- Rechtspraak: Hoge Raad 6 oktober 1989 (Beklamel)
- KVK: UBO-opgave doen
- Belastingdienst: formulier melding van betalingsonmacht
- Belastingdienst: melding van betalingsproblemen, beoordeling binnen twee maanden
